Badanie słuchu u dziecka – kiedy koniecznie należy je wykonać?

Mowa nie jest umiejętnością wrodzoną. Dziecko nabywa ją i kształtuje w ciągu kilku pierwszych lat życia. Prawidłowo funkcjonujący narząd słuchu warunkuje prawidłowy rozwój mowy.

Badania przesiewowe słuchu

Badania przesiewowe słuchu u noworodków są standardem w Polsce i wykonywane są  bezpłatnie w 2-3 dobie życia po urodzeniu w ramach Programu Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu. Badania te mają na celu wczesne wykrycie zaburzenia słuchu.

Dlaczego wykonanie badań słuchu jest ważne na każdym etapie rozwoju dziecka?

Prawidłowy wynik badań słuchu podczas przesiewowych badań słuchu w okresie noworodkowym nie daje gwarancji, że trudności ze słyszeniem nie pojawią się w późniejszych latach. Zaburzenia słuchu mogą się rozwinąć na różnych etapach rozwoju dziecka, dlatego badania słuchu należy wykonać zawsze, gdy pojawią się niepokojące sygnały (więcej piszę o nich poniżej), które sugerują trudności ze słyszeniem lub opóźniony rozwój mowy.

Co może powodować problemy ze słuchem u dziecka?

Problemy ze słuchem mogą się pojawić u dzieci, które w okresie dzieciństwa przechodzą częste infekcje dróg oddechowych, zapalenie ucha czy mają długotrwały katar.

Najczęściej spotykaną przyczyną niedosłuchu u dzieci jest wysiękowe zapalenie ucha środkowego, które jest konsekwencją lub powikłaniem ostrego zapalenia ucha ale może też występować samodzielnie (nawet jeśli wcześniej nie było infekcji ucha). Zachorowania najczęściej obserwuje się pomiędzy 1. a 2. rokiem życia oraz w wieku przedszkolnym.  Czynnikiem, który sprzyja do rozwoju wysiękowego zapalenia ucha środkowego jest także przerost trzeciego migdałka czy ekspozycja na dym tytoniowy.

Częstą przyczyną niedosłuchu przewodzeniowego, który może powodować zaburzenia mowy u dzieci jest nieprawidłowa higiena uszu i czop woskowinowy. Tworzące się czopy woskowinowe mogą pogarszać słyszenie, powodować ból ucha, a w niektórych przypadkach prowadzić do zapalenie ucha.

W każdym z tych przypadków należy udać się do laryngologa, który decyduje o metodzie leczenia.

Badanie słuchu należy wykonać po każdej infekcji uszu!

Pamiętaj!

Badanie słuchu można przeprowadzić u dzieci w każdym wieku, ponieważ metody badań dostosowane są do wieku dziecka. Warto wykonywać także profilaktyczne badania słuchu, przynajmniej raz w roku.

Po czym poznać, że dziecko może mieć problemy ze słuchem?

Nieprawidłowo funkcjonujący narząd słuchu jest jedną z najczęstszych przyczyn opóźnionego rozwoju mowy. Prawidłowe słyszenie odgrywa kluczową rolę w nauce mówienia. Dlatego jeśli obserwujesz, że Twoje dziecko mówi mało względem normy rozwojowej albo nie reaguje na polecenia, to jest to sygnał, aby udać się na konsultację do logopedy, który oceni rozwój mowy dziecka, a także wykonać badanie słuchu. Wczesne rozpoznanie ewentualnych trudności i szybkie wdrożenie odpowiedniej terapii zwiększa szanse na prawidłowy rozwój mowy i komunikacji dziecka.

W przypadku nieco starszych dzieci, to co najczęściej zaczyna rodziców niepokoić, to gdy dziecko podczas rozmowy często prosi o powtórzenie, mówi głośniej niż zazwyczaj, mówi niewyraźnie albo głośniej słucha telewizji.

Sygnały, które mogą świadczyć o problemach ze słuchem u dziecka:

• brak gaworzenia,
• nie odwraca głowy w kierunku źródła dźwięku,
• brak reakcji na imię,
• brak reakcji na polecenia,
• opóźniony rozwój mowy względem normy rozwojowej,
• regres w mowie (dziecko nie mówi nowych słów),
• przekręcanie słów,
• niewyraźna mowa, przez co dziecko bywa niezrozumiałe dla otoczenia,
• często prosi o powtórzenie wypowiedzi („powtórz”, „co?”),
• mówienie głośniej niż zwykle,
• pogłaśnianie dźwięku w telewizorze lub radiu,
• problemy z koncentracją uwagi, słabsze wyniki w nauce.

Jeśli zauważyłeś/aś któreś z tych symptomów u swojego dziecka, koniecznie udaj się do laryngologa, aby zbadać słuch dziecka.